Müsilaj (Deniz Salyası) Nedir? Marmara Denizi'nin Korkulu Belası

Logo
Müsilaj (Deniz Salyası) Nedir? Marmara Denizi'nin Korkulu Belası
  • 466 Okuma
  • 0 Yorum

Musilaj halk arasında deniz salyası, son günlerde çokça duyduğumuz kelimeler arasında diyebiliriz. Marmara denizinin belası olan musilaj, nedir nasıl oluşur ve olumsuz etkileri nedir hiç merak ettiniz mi hadi gelin beraber öğrenelim.

Öncelikle nedir bu musilaj?

Musilaj, genellikle bütün bitkiler vemikroorganizmalar tarafından üretilen, yapışkan ve sümüksü bir maddedir.Yapışkan bir yapıda olması sebebiyle halk arasında deniz salyası olarakbilinir. Musilaj, denizde zaten varolan bir organik maddedir ancak aşırıoluşumu olumsuz sonuçlara sebebiyet vermektedir.

Marmara Denizinde görülen musilaj aslına bakarsak 2007yılından beri ilgili kişilerin söylemlerindeydi ancak önemsenmemesi sonucunda2021 yılında gözle görülür bir şekilde artış olmasıyla gündeme gelmiştir.

Peki gelelim Musilaj (Deniz Salyası) Nasıl Oluşur?

Musilaj’ın oluşması için gerekli olan faktörlervardır, bu faktörler ise;

1)    Denizsuyu sıcaklığının yükselmesi yani küresel ısınma

Karbondioksit, su buharı,metan gibi bazı gazların, Güneş'ten gelen radyasyonun bir yandan dış uzayayansımasını önleyerek ve diğer yandan da bu radyasyondaki ısıyı soğurarakyerkürenin fazlaca ısınmasına yol açtığı sonucunda ise havanın sıcaklıkortalamalarını yükselttiği bilinmekte bu sebepleyse deniz sıcaklıklarının dayükseldiğini söyleyebiliriz.

 

2)    Denizlerin Durgunlaşması

Bu faktörü Marmara denizi üzerinde düşündüğümüzde çok büyük bir sebep diyebiliriz çünkü Marmara denizi coğrafi olarak baktığımızda kapalı bir denizdir. 

3)    Çevre Kirliliği

Çevre kirliliği musilajoluşumunda insanların payının olduğu bir faktördür. Denize atılan atıklarınçoğalmasıyla orantılı olarak denizde ki azot ve fosfor dengesinin bozulmasıylamusilajın oluşmasına neden olan fitoplanktonlarında hızla çoğalmasına nedenoluyor. Bu atıklara tamamen arıtılmamış fabrika atıklarını, tarım alanlarındaaşırı gübre kullanımı sonucunda azot ve fosfor yükünün artması olarak örnekler verebiliriz.

Bu üç faktörün birleşiminde ise ortaya musilaj maddesiortaya çıkmakta. Bunun sonucunda oluşan olumsuz durumlara örnek olarak;

1)    Deniz’in oksijen seviyesi düşer, denizde yaşayan canlıların hayatı tehlikeye girer.

2)   Marmara'daki balıkçılığı ve turizmi olumsuz etkiler. Yerel ölçekte balıkçılığı öldürür.

3)   Deniz yüzeyini battaniye gibi örterek oksijen transferi önler, özellikle kıyılarda oksijenin tükenmesine ve canlı organizmaların ölümüne (gümüş balıkları gibi) neden olur. 

4)   Ekonomik kayıplara neden olur. 

5)    Deniz dibi yüzeyini kaplayarak oksijen transferini etkileyerek balık yumurtalarının ve larvalarının ölmesine neden olur.

 

6)    Bünyesinde hastalık yapıcı bakteri ve virüs bulundurur.

7)    Balıkların solungaçlarını tıkayarak boğulmalarına neden olur.

Bazı uzmanlara göreysemusilaj ile birlikte bazı mikroorganizmalar ortaya çıkar bu mikroorganizmalaroldukça zehirli olmakla beraberinde midyelerin bu zehirli maddeleri biriktirdiğive insanların bu midyeyi ne kadar pişirirse pişirsin bu zehrin gitmediğini,yenilmesi sonucundaysa felç bile geçirebileceğimiz söylenmekte.

Musilaj artışını azaltmak için alınabilecek bazı önlemlerse ;

  • Marmara Denizi'ne atık sular fiziksel arıtma yapıldıktan sonra derin deniz deşarjına dur denilmeli. 
  • Atık sular ileri kademe yani karbonun yanında azot ve fosforu da arıtılmadan Marmara Denizi'ne verilmemeli.
  • Tarama malzemelerinin, hafriyat malzemelerinin, denize boşaltılmasına dur denilmeli (silikat taşınmasına dur demek için).
  • Güney şelfinde yer alan Susurluk, Biga ve Gönen nehirleri ile taşınan besin elementleri ve kirleticileri kontrol altına alınmalı.
  • Marmara Denizi'ne deşarj edilen tüm atık sular izlenmeye alınmalı ve çözümler üretilmeli.
  • Marmara Denizi çevresindeki tarım gübre kullanımı kontrol altına alınmalı. ( tarım alanlarında azot yükü, tarım alanlarında fosfor yükü)
  • Marmara Denizi çevresindeki dere yatakları yeşil koridorlara dönüştürülmesiyle, musilaj artışını yavaşlatmamız mümkün.

Eğer bu şekilde yaşamaya devam edersek, uzmanlara göre yakın zamanda Marmara denizinin ölü bir deniz olacağı düşünülüyor. Herkes üstüne düşen sorumluluğu yapmak zorunda unutmayalım ki, bu doğa bize emanet gelecek nesillere yok olmuş bir doğa vermeyelim.

Doğa insan olmadanda yaşar; ama insan doğa yokolduktan sonra yaşayamaz.

- Paul Ehrlich

 Ayrıca video olarak buraya tıklayarak gidebilirsiniz.

yazar
Yamak

Hasan Başer

20 Yaşında Ankara'da yaşayan her konu hakkında bir bilgi öğrenmeye çalışan ve öğrendiği bilgileri paylaşmaktan çekinmeyen bir üniversite öğrencisi.